Bambuk materiallarynyň himiki häsiýetleri

Bambuk materiallary ýokary sellýuloza mukdaryna, inçe süýüm görnüşine, gowy mehaniki häsiýetlerine we plastikligine eýedir. Agaç kagyz ýasamak üçin çig mal üçin gowy alternatiw material hökmünde bambuk orta we ýokary hilli kagyz ýasamak üçin sellýuloza talaplaryna laýyk gelip biler. Barlaglar bambukyň himiki düzüminiň we süýüm häsiýetleriniň gowy sellýuloza häsiýetlerine eýedigini görkezdi. Bambuk sellýulozasynyň öndürijiligi diňe iňňe agaç sellýulozasyndan soň ikinji orunda durýar we giň ýaprakly agaç sellýulozasyndan we ot sellýulozasyndan has gowydyr. Mýanma, Hindistan we beýleki ýurtlar bambuk sellýuloza we kagyz ýasamak ulgamynda dünýäde öňde barýarlar. Hytaýyň bambuk sellýuloza we kagyz önümleri, esasan, Mýanmadan we Hindistandan import edilýär. Bambuk sellýuloza we kagyz ýasamak senagatyny güýçli ösdürmek agaç sellýuloza çig malynyň häzirki ýetmezçiligini azaltmak üçin uly ähmiýete eýedir.

Bambuk çalt ösýär we adatça 3-4 ýylyň içinde ýygnalyp bilner. Mundan başga-da, bambuk tokaýlary güýçli uglerod fiksasiýa täsirine eýedir, bu bolsa bambuk senagatynyň ykdysady, ekologiýa we sosial peýdasyny barha aýdyňlaşdyrýar. Häzirki wagtda Hytaýyň bambuk sellýuloza öndürmek tehnologiýasy we enjamlary kem-kemden kämilleşdi we gyrmak we sellýulozalamak ýaly esasy enjamlar ýerli öndürildi. Iri we orta göwrümli bambuk kagyz öndürmek liniýalary Guýçžou, Siçuan we beýleki ýerlerde senagatlaşdyryldy we önümçilige girizildi.

Bambukyň himiki häsiýetleri
Biomassa materialy hökmünde bambuk üç esasy himiki komponentden ybarat: sellýuloza, gemisellýuloza we lignin, şeýle hem az mukdarda pektin, krahmal, polisaharidler we mum. Bambukyň himiki düzümini we häsiýetlerini seljermek arkaly bambukyň sellýuloza we kagyz materialy hökmünde artykmaçlyklaryny we kemçiliklerini düşünip bileris.
1. Bambukda ýokary sellýuloza bar
Ýokary hilli taýýar kagyz sellýuloza çig malyna ýokary talaplara eýedir, sellýuloza mukdary näçe ýokary bolsa, şonça-da gowy, ligniniň, polisaharidleriň we beýleki ekstraktlaryň mukdary näçe pes bolsa, şonça-da gowy. Ýang Rendang we beýlekiler bambuk (Phyllostachys pubescens), masson sosnasy, terek we bugdaý samany ýaly biokütle materiallarynyň esasy himiki böleklerini deňeşdirip, sellýuloza mukdarynyň masson sosnasy (51.20%), bambuk (45.50%), terek (43.24%) we bugdaý samany (35.23%) bolandygyny anykladylar; gemisellýuloza (pentosan) mukdarynyň terek (22.61%), bambuk (21.12%), bugdaý samany (19.30%) we masson sosnasy (8.24%) bolandygyny anykladylar; ligniniň mukdarynyň bambuk (30.67%), masson sosnasy (27.97%), terek (17.10%) we bugdaý samany (11.93%) bolandygyny anykladylar. Görülýän dört deňeşdirme materialyň arasynda bambukyň diňe masson sosnasyndan soň ikinji orunda durýan çig maldygyny görmek bolýar.
2. Bambuk süýümleri has uzyn we has uly tarap gatnaşygyna eýedir
Bambuk süýümleriniň ortaça uzynlygy 1,49 ~ 2,28 mm, ortaça diametri 12,24 ~ 17,32 μm, tarap gatnaşygy 122 ~ 165; süýümiň ortaça diwar galyňlygy 3,90 ~ 5,25 μm, diwaryň boşluga gatnaşygy bolsa 4,20 ~ 7,50, bu bolsa has uly tarap gatnaşygy bolan galyň diwarly süýümdir. Selluloza materiallary esasan biokütle materiallaryndan alynýan sellýuloza esaslanýar. Kagyz öndürmek üçin gowy biosüýüm çig mallary ýokary sellýuloza mukdaryny we pes lignin mukdaryny talap edýär, bu bolsa diňe bir sellýulozanyň çykarylyşyny artdyrman, eýsem kül we ekstraktlary hem azaldyp biler. Bambuk uzyn süýümleriň we uly tarap gatnaşygynyň aýratynlyklaryna eýedir, bu bolsa bambuk sellýulozasy kagyza öwrülenden soň süýümiň birlik meýdanda has köp gezek özara baglanyşmagyna sebäp bolýar we kagyzyň berkligi has gowy. Şonuň üçin bambukyň sellýuloza öndürijiligi agaçdakyna ýakyn we saman, bugdaý saman we bagasse ýaly beýleki ot ösümliklerinden has güýçlidir.
3. Bambuk süýümi ýokary süýüm güýjüne eýedir
Bambuk sellýulozasy diňe bir täzelenýän, dargaýan, biouýgunlaşýan, gidrofil bolmak bilen çäklenmän, ajaýyp mehaniki we ýylylyga garşylyk häsiýetlerine hem eýedir, eýsem gowy mehaniki häsiýetlere hem eýedir. Käbir alymlar 12 görnüşli bambuk süýümlerinde dartgynlylyk synaglaryny geçirdiler we olaryň elastiklik modulynyň we dartgynlylyk güýjüniň emeli çalt ösýän tokaý agaç süýümleriniňkiden ýokarydygyny anykladylar. Wang we beýlekiler dört görnüşli süýümiň: bambuk, kenaf, arça we raminiň dartgynlylyk mehaniki häsiýetlerini deňeşdirdiler. Netijeler bambuk süýüminiň dartgynlylyk modulynyň we güýjüniň beýleki üç süýüm materialynyňkydan ýokarydygyny görkezdi.
4. Bambukda kül we ekstraktyň mukdary ýokarydyr
Agaç bilen deňeşdirilende, bambukda kül mukdary (takmynan 1,0%) we 1% NAOH ekstrakty (takmynan 30,0%) ýokarydyr, bu bolsa pulpa öndürmek prosesinde has köp hapaçylyklary öndürer, bu bolsa pulpa we kagyz senagatynyň akdyrylmagyna we hapa suwlary arassalamagyna ýardam bermeýär we käbir enjamlaryň maýa goýum çykdajylaryny ýokarlandyrar.

Häzirki wagtda “Yashi Paper” kompaniýasynyň bambuk sellýuloza kagyz önümleriniň hili ÝB-niň ROHS standart talaplaryna ýetdi, ÝB-niň AP (2002)-1, ABŞ-nyň FDA we beýleki halkara azyk önümlerine degişli standart synaglaryndan geçdi, FSC 100% tokaý sertifikatyndan geçdi we şeýle hem Hytaýyň howpsuzlyk we sagdynlyk sertifikatyny alan Siçuanda ilkinji kompaniýadyr; şol bir wagtyň özünde, ol on ýyllap yzygiderli Milli Kagyz Önümlerini Barlamak Merkezi tarapyndan "hil gözegçiligi boýunça nusga almaga ygtyýarly" önüm hökmünde nusga alyndy we şeýle hem Hytaýyň Hilli Tour-dan "Milli Hilli Durnukly ygtyýarly marka we önüm" ýaly hormatlara mynasyp boldy.