Kagyz senagatynda süýümiň morfologiýasy sellýuloza häsiýetlerini we kagyzyň gutarnykly hilini kesgitleýän esasy faktorlaryň biridir. Süýümiň morfologiýasy süýümleriň ortaça uzynlygyny, süýümiň öýjük diwarynyň galyňlygynyň öýjük diametrine gatnaşygyny (diwardan boşluga gatnaşygy diýlip atlandyrylýar) we sellýulozadaky süýümsiz geterositleriň we süýüm boglarynyň mukdaryny öz içine alýar. Bu faktorlar biri-biri bilen özara täsirleşýär we bilelikde sellýulozanyň baglanyş güýjüne, suwsuzlandyryş netijeliligine, nusgalaýyş işine, şeýle hem kagyzyň berkligine, berkligine we umumy hiline täsir edýär.
1) Süýümiň ortaça uzynlygy
Süýümleriň ortaça uzynlygy sellýuloza hiliniň möhüm görkezijileriniň biridir. Uzyn süýümler sellýulozada has uzyn tor zynjyrlaryny emele getirýär, bu bolsa kagyzyň baglanyş güýjüni we dartgynlyk häsiýetlerini ýokarlandyrmaga kömek edýär. Süýümleriň ortaça uzynlygy artanda, süýümleriň arasyndaky iç-içe dokulan nokatlaryň sany artýar, bu bolsa kagyzyň daşarky güýçlere sezewar edilende dartgynlygy has gowy paýlamagyna mümkinçilik berýär, şeýlelik bilen kagyzyň berkligini we çydamlylygyny ýokarlandyrýar. Şonuň üçin, arça iňňeli sellýuloza ýa-da pagta we keten sellýulozasy ýaly has uzyn ortaça uzynlykdaky süýümleri ulanmak kagyzyň has ýokary berkligini we has gowy çydamlylygyny üpjün edip biler, bu kagyzlar gaplama materiallary, çap kagyzy we ş.m. ýaly ýokary fiziki häsiýetlere mätäç bolan ýagdaýlarda ulanmak üçin has amatlydyr.
2) Süýüm öýjük diwarynyň galyňlygynyň öýjük boşlugynyň diametrine gatnaşygy (diwar-boşluk gatnaşygy)
Diwaryň boşluga gatnaşygy pulpanyň häsiýetlerine täsir edýän ýene bir möhüm faktordyr. Diwaryň boşluga gatnaşygynyň pes bolmagy süýümiň öýjük diwarynyň deňeşdirme boýunça inçe we öýjük boşlugynyň has ulydygyny aňladýar, şonuň üçin pulpa we kagyz öndürmek prosesinde süýümleriň suwy siňdirmegi we ýumşamagy aňsatlaşýar, bu bolsa süýümleriň arassalanmagyna, dargamagyna we bir-birine goşulmagyna ýardam edýär. Şol bir wagtyň özünde, inçe diwarly süýümler kagyz emele getirende has gowy çeýeligi we bükülmegi üpjün edýär, bu bolsa kagyzy çylşyrymly gaýtadan işlemek we emele getirmek prosesleri üçin has amatly edýär. Tersine, diwaryň boşluga gatnaşygy ýokary bolan süýümler kagyzyň aşa gaty, döwülmegine sebäp bolup biler, bu bolsa soňra gaýtadan işlemek we ulanmak üçin amatly däl.
3) Fibroz däl geterositleriň we fibroz boglarynyň mazmuny
Sellýulozadaky süýümsiz öýjükler we süýüm boglary kagyzyň hiline täsir edýän ýaramaz faktorlardyr. Bu garyndylar diňe bir sellýulozanyň arassalygyny we birmeňzeşligini peseltmän, eýsem kagyz öndürmek prosesinde düwünleri we kemçilikleri emele getirip, kagyzyň tekizligine we berkligine täsir edýär. Süýümsiz geterositler çig maldaky agaç gabygy, smola we diş eti ýaly süýümsiz komponentlerden döräp biler, süýüm boglary bolsa çig malyň taýýarlanyş prosesinde ýeterlik derejede bölünip bilmezligi netijesinde emele gelen süýüm agregatlarydyr. Şonuň üçin, sellýulozanyň hilini we kagyzyň çykymlylygyny ýokarlandyrmak üçin bu garyndylar sellýuloza öndürmek prosesinde mümkin boldugyça köp aýrylmalydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 28-nji sentýabry
